Vòng đầu tiên bây giờ hiếm khi diễn ra ở phòng họp. Nó là một cuộc gọi video, hoặc một cuộc điện thoại đến vào lúc bạn đang đi ngoài đường.
Cùng một người, cùng một câu trả lời, nhưng kết quả có thể khác hẳn — vì vài thứ rất kỹ thuật mà không ai dạy.
Cuộc gọi sàng lọc qua điện thoại
Đây thường là cuộc gọi ngắn từ bộ phận nhân sự để kiểm ba việc: bạn có thật sự quan tâm không, mong muốn về lương và địa điểm có khớp không, và bạn nói năng thế nào.
Khi họ gọi mà bạn đang bận
Đừng cố nói chuyện khi đang lái xe, đang trong quán ồn, hay đang giữa cuộc họp. Câu nên dùng:
"Dạ em cảm ơn anh chị đã gọi. Hiện em đang ở ngoài hơi ồn, anh chị cho em xin lại số hoặc gọi lại sau khoảng 30 phút được không ạ?"
Không ai đánh giá xấu việc này. Ngược lại, nói chuyện trong tiếng ồn với đầu óc chưa sẵn sàng mới là thứ làm hỏng vòng đầu.
Chuẩn bị sẵn để không bị bất ngờ
- Ghi lại bạn đã nộp ở đâu — bị hỏi "bạn ứng tuyển vị trí nào ạ" mà ấp úng là mất điểm ngay
- Có sẵn một khoảng lương mong muốn đã tra trước tại công cụ tra lương
- Biết mình đi làm được ở khu vực nào và mất bao lâu
- Biết mình có thể bắt đầu từ khi nào
Bốn thứ này chiếm phần lớn nội dung một cuộc gọi sàng lọc.
Vì không nhìn thấy nhau
Người nghe chỉ có giọng bạn để đánh giá. Nói chậm hơn bình thường một chút, và đứng khi nói chuyện — giọng sẽ rõ và có năng lượng hơn hẳn khi ngồi ngả người.
Phỏng vấn qua video
Kiểm kỹ thuật trước ít nhất một ngày
- Cài sẵn ứng dụng họ dùng, đăng nhập thử, biết nút tắt tiếng ở đâu
- Thử camera và micro bằng cách gọi cho một người quen
- Kiểm đường truyền; nếu mạng yếu thì chuẩn bị phương án phát từ điện thoại
- Sạc đầy máy và cắm điện sẵn
- Tắt thông báo, tắt các ứng dụng nặng
Đăng nhập vào phòng họp trước giờ hẹn khoảng năm phút. Vào sớm quá cũng không cần thiết, nhưng vào muộn vì loay hoay cài phần mềm là ấn tượng đầu tiên rất khó gỡ.
Ánh sáng — thứ ảnh hưởng nhiều nhất
Nguyên tắc duy nhất cần nhớ: nguồn sáng phải ở phía trước mặt bạn, không ở phía sau lưng.
Ngồi quay lưng vào cửa sổ khiến mặt bạn thành một bóng đen. Đây là lỗi phổ biến nhất và cũng dễ sửa nhất — chỉ cần xoay bàn lại.
Nếu phòng tối, một chiếc đèn bàn hắt vào tường phía trước là đủ.
Khung hình và phông nền
- Đặt camera ngang tầm mắt, kê máy lên vài quyển sách nếu cần. Camera thấp hắt lên rất bất lợi
- Lấy khung từ ngang ngực trở lên, chừa một khoảng nhỏ phía trên đầu
- Phông nền gọn là đủ, không cần đẹp. Một mảng tường trống là lựa chọn an toàn nhất
- Hạn chế phông nền ảo — nó hay nhoè viền và gây mất tập trung
Không gian và âm thanh
- Chọn phòng đóng cửa được, báo trước người ở cùng nhà
- Tai nghe có micro cho tiếng rõ hơn micro máy tính
- Tránh quạt thổi thẳng vào micro
- Nếu không thể tránh tiếng ồn hoàn toàn, nói trước một câu ngắn thay vì để họ tự đoán
Trang phục
Mặc như đi phỏng vấn trực tiếp, cả phần dưới — vì bạn có thể phải đứng dậy lấy gì đó. Tránh áo kẻ sọc nhỏ vì hay bị nhiễu trên camera.
Nhìn vào đâu
Khi nói ý quan trọng, nhìn vào ống kính chứ không nhìn vào khuôn mặt trên màn hình. Với người bên kia, đó là bạn đang nhìn thẳng vào họ.
Không cần nhìn ống kính suốt buổi — nhìn màn hình khi nghe là bình thường và tự nhiên.
Lợi thế ít ai tận dụng
Phỏng vấn online cho bạn một thứ mà gặp trực tiếp không có: bạn được phép có ghi chú.
- Dán một tờ giấy nhỏ cạnh camera với 4–5 gạch đầu dòng: kết quả nổi bật của bạn, câu hỏi bạn muốn hỏi họ
- Mở sẵn tin tuyển dụng và CV của bạn trong một cửa sổ khác
Điều kiện duy nhất: đừng đọc. Ghi chú là để nhắc, không phải để đọc thành lời — người nghe nhận ra ngay.
Khi có sự cố
Mạng rớt, tiếng méo, hình đứng — chuyện thường và không phải lỗi của bạn.
- Bình tĩnh. Cách bạn xử lý sự cố cũng là một phần được quan sát.
- Tắt camera để ưu tiên tiếng nếu đường truyền yếu — nói rõ lý do một câu
- Nếu rớt hẳn, vào lại ngay và nhắn một dòng ngắn xin lỗi
- Chuẩn bị sẵn số điện thoại của người phỏng vấn để chuyển sang gọi thoại nếu cần
Điểm 4 nên làm từ trước buổi phỏng vấn, không phải lúc đang rớt mạng.
Kết thúc
Hỏi rõ bước tiếp theo và thời gian phản hồi, giống như phỏng vấn trực tiếp. Cách đọc thư mời và thời điểm hỏi lại nằm ở bài sau buổi phỏng vấn.
Hỏi đáp
Phỏng vấn online có "nhẹ" hơn trực tiếp không?
Nội dung thường không nhẹ hơn. Điều khác là bạn mất phần ngôn ngữ cơ thể và không khí phòng họp, nên cách nói và cách trình bày phải rõ ràng hơn.
Có nên xin đổi sang gặp trực tiếp không?
Nếu bạn ở gần và thấy sẽ thể hiện tốt hơn thì hỏi được, một cách nhẹ nhàng. Nhưng nhiều công ty có quy trình cố định cho vòng đầu.
Ứng tuyển ở tỉnh khác thì sao?
Phỏng vấn online là lợi thế lớn cho trường hợp này. Nên chủ động nói rõ kế hoạch di chuyển hoặc chuyển chỗ ở, vì đó là băn khoăn đầu tiên của nhà tuyển dụng.
Bị hỏi những câu quá cá nhân thì trả lời sao?
Bạn có quyền trả lời chừng mực và hướng câu chuyện về công việc. Cách người phỏng vấn phản ứng khi bạn làm vậy cũng cho bạn biết nhiều về nơi đó.