Phần lớn câu hỏi phỏng vấn không hỏi thẳng điều người ta muốn biết. Nắm được ý định phía sau giúp bạn trả lời trúng thay vì trả lời đủ.
1. "Bạn giới thiệu về bản thân đi"
Câu hỏi thật: bạn có tóm tắt được mình trong nghề một cách mạch lạc không, và phần bạn chọn kể có liên quan tới vị trí này không.
Đây không phải lúc kể tiểu sử từ thời đi học. Cấu trúc dùng được: bạn làm nghề gì, bao nhiêu năm, mạnh nhất ở mảng nào, và vì sao vị trí này hợp với hướng đi của bạn. Ba tới bốn câu là đủ.
2. "Vì sao bạn nghỉ chỗ cũ?"
Câu hỏi thật: bạn có mang theo vấn đề gì không, và bạn nói về người cũ ra sao.
Người phỏng vấn không mong bạn nói chỗ cũ hoàn hảo. Họ quan sát cách bạn kể. Chê bai sếp cũ hoặc đồng nghiệp cũ là dấu hiệu xấu — vì họ hiểu rằng sau này bạn cũng sẽ nói về họ như vậy.
Cách an toàn và trung thực: nêu lý do hướng về phía trước. Muốn làm mảng sâu hơn, muốn quy mô khác, muốn học thứ chỗ cũ không có.
3. "Điểm yếu của bạn là gì?"
Câu hỏi thật: bạn có tự nhìn được mình không, và bạn có làm gì với điều đó chưa.
Câu trả lời kiểu "em cầu toàn quá" hoặc "em làm việc quá nhiều" bị nghe quá nhiều lần và có tác dụng ngược.
Cách tốt hơn là nêu một điểm yếu thật nhưng không phải yêu cầu cốt lõi của vị trí, kèm việc bạn đang làm để khắc phục. Phần thứ hai quan trọng hơn phần thứ nhất.
4. "Mức lương mong muốn của bạn?"
Câu hỏi thật: kỳ vọng của bạn có nằm trong ngân sách của họ không, và bạn có biết giá trị thị trường của mình không.
Đây là câu nên chuẩn bị trước bằng số liệu, không phải bằng cảm giác. Nên tra theo chức danh chứ không theo ngành — khoảng cách rất lớn: kế toán trưởng trung bình 22,3 triệu trong khi nhân viên kế toán 9,3 triệu.
Nên đưa một khoảng, với đáy là mức bạn thật sự chấp nhận được. Bạn có thể tra mặt bằng của đúng chức danh và tỉnh thành tại công cụ tra lương.
5. "Bạn thấy mình ở đâu sau 5 năm?"
Câu hỏi thật: bạn có định gắn bó đủ lâu để việc đào tạo bạn có ý nghĩa không.
Không cần vẽ ra chức danh cụ thể. Điều họ muốn nghe là bạn có một hướng đi và hướng đó đi qua công việc này. Trả lời "em chưa nghĩ tới" là bỏ lỡ cơ hội; trả lời "em muốn làm sếp anh" thì lại quá đà.
6. "Bạn có câu hỏi gì cho chúng tôi không?"
Câu hỏi thật: bạn có thật sự quan tâm tới công việc này, hay chỉ rải hồ sơ.
Trả lời "em không có câu hỏi gì" là câu trả lời tệ nhất của cả buổi. Vài câu đáng hỏi:
- Trong ba tháng đầu, người làm tốt ở vị trí này thường đạt được điều gì?
- Đội hiện có bao nhiêu người và phân chia việc thế nào?
- Khó khăn lớn nhất mà người ngồi vị trí này hay gặp là gì?
- Anh chị đánh giá kết quả công việc dựa trên tiêu chí nào?
Những câu này vừa cho bạn thông tin thật, vừa cho thấy bạn nghĩ về công việc chứ không chỉ nghĩ về việc được nhận.
Dấu hiệu nên cân nhắc lại một công ty
Phỏng vấn là hai chiều. Vài dấu hiệu đáng chú ý:
- Né tránh khi bạn hỏi về mức lương hoặc cách đánh giá
- Mô tả công việc trong buổi phỏng vấn khác hẳn tin tuyển dụng
- Không trả lời rõ về hợp đồng, bảo hiểm, thời gian thử việc
- Thúc bạn quyết định ngay trong ngày
- Yêu cầu nộp tiền dưới bất kỳ hình thức nào
Chuẩn bị trước buổi phỏng vấn
- Đọc kỹ tin tuyển dụng, gạch ra từng yêu cầu và chuẩn bị một ví dụ thật cho mỗi yêu cầu
- Tìm hiểu công ty: làm gì, quy mô, khách hàng là ai
- Tra mặt bằng lương của chức danh tại khu vực đó
- Chuẩn bị sẵn hai ba câu hỏi ngược
- Kiểm tra đường đi, hoặc thiết bị và đường truyền nếu phỏng vấn trực tuyến
Hỏi đáp
Nói dối trong phỏng vấn có bị phát hiện không?
Thường có, vì người phỏng vấn hay hỏi sâu vào chi tiết. Và nếu phát hiện sau khi nhận việc, hậu quả nặng hơn nhiều so với việc thừa nhận mình chưa có kinh nghiệm ở mảng đó.
Chưa có kinh nghiệm thì trả lời câu hỏi tình huống thế nào?
Dùng ví dụ từ đồ án, việc bán thời gian hoặc hoạt động đã tham gia. Điều quan trọng là thể hiện cách bạn suy nghĩ và xử lý, không nhất thiết phải là kinh nghiệm đúng ngành.
Sau phỏng vấn bao lâu nên hỏi kết quả?
Nên hỏi ngay cuối buổi rằng khi nào có phản hồi. Nếu quá mốc đó vài ngày mà chưa nghe gì, gửi một thư ngắn hỏi thăm là bình thường và không mất điểm.
Phỏng vấn trực tuyến có gì khác?
Nội dung giống nhau, nhưng nên kiểm tra thiết bị trước, chọn nơi yên tĩnh và nền phía sau gọn gàng. Nhìn vào camera thay vì nhìn màn hình khi trả lời sẽ tạo cảm giác giao tiếp tốt hơn.