Câu hỏi về mức lương mong muốn là một thử thách phổ biến trong phỏng vấn. Nếu trả lời quá cao, bạn có thể bị loại vì nhà tuyển dụng cho là quá đắt đỏ. Nếu trả lời quá thấp, bạn sẽ chịu thiệt thòi về tiền lương trong những năm tới. Cách tốt nhất là chuẩn bị một con số hoặc khoảng lương hợp lý, dựa trên dữ liệu thực tế chứ không phải dự đoán mù mờ.
Trước khi bước vào phòng phỏng vấn, bạn cần làm bài tập về nhà: tìm hiểu mức lương thông dụng cho vị trí đó, lĩnh vực ngành, quy mô công ty và khu vực địa lý. Có thông tin sẵn sàng sẽ giúp bạn tự tin và có cơ sở để đàm phán.
Nghiên cứu mức lương thị trường trước
Bước đầu tiên là tìm hiểu mức lương của vị trí tương tự trên thị trường. Bạn có thể xem tin tuyển dụng trên các trang việc làm, hỏi những người đã từng làm ở công ty đó, hoặc tham khảo báo cáo lương của các tổ chức nghiên cứu nhân sự. Điều này giúp bạn hiểu khoảng giá mà nhà tuyển dụng có khả năng đưa ra.
Hãy lưu ý rằng mức lương dao động theo nhiều yếu tố: công ty lớn thường trả cao hơn công ty nhỏ, các ngành công nghiệp khác nhau có mức lương khác nhau, và vị trí cấp cao hơn sẽ được trả cao hơn vị trí cấp thấp.
Tính toán dựa trên kinh nghiệm của bạn
Mức lương mong muốn nên phản ánh kinh nghiệm, kỹ năng và trình độ học vấn của bạn. Nếu bạn là người mới ra trường hoặc chuyển ngành, số tiền mong muốn không nên bằng người có 5–10 năm kinh nghiệm. Tuy nhiên, nếu bạn có kỹ năng đặc biệt hoặc từng làm việc ở công ty lớn, bạn có thể đàm phán ở mức cao hơn.
Hãy thật thà về điểm mạnh của bạn khi được hỏi — nhà tuyển dụng sẽ cân nhắc nó khi xem xét mức lương.
Đưa ra một khoảng thay vì một con số cứng
Thay vì nói "Tôi muốn lương 15 triệu đồng", hãy nói "Tôi kỳ vọng khoảng 13–16 triệu đồng" hoặc "Tôi tìm hiểu thấy vị trí này thường được trả từ 12–18 triệu". Khoảng lương cho phép cả hai bên có không gian để thương lượng, và nó cho thấy bạn đã nghiêm túc chuẩn bị.
Hãy đảm bảo rằng con số dưới của khoảng là mức lương tối thiểu mà bạn chấp nhận được, vì nhà tuyển dụng có thể chỉ đưa ra mức đó.
Nêu điều kiện khác ngoài tiền lương
Mức lương cơ bản không phải là tất cả. Bạn có thể nói: "Ngoài lương, tôi cũng quan tâm đến thưởng hiệu suất, gói bảo hiểm, và cơ hội học tập". Điều này cho thấy bạn tư duy toàn diện và sẵn sàng thương lượng.
Một số công ty có ngân sách lương hạn chế nhưng có thể cung cấp lợi ích khác như làm việc linh hoạt, học các kỹ năng mới, hoặc cơ hội thăng tiến nhanh. Hãy cân nhắc toàn bộ gói lợi ích, không chỉ tiền lương.
Tránh những lỗi phổ biến
Đừng nói "Tôi có thể làm bất cứ mức lương nào" hoặc "Tôi để nhà tuyển dụng quyết định". Cách nói này khiến bạn có vẻ thiếu tự tin hoặc không coi trọng công việc của mình. Nhà tuyển dụng sẽ cho rằng bạn chấp nhận mức lương thấp, và họ sẽ tận dụng điều đó.
Cũng đừng nói một con số quá cao mà bạn không có cơ sở để bảo vệ. Nếu bạn nói muốn 25 triệu nhưng vị trí đó thường được trả 12–16 triệu, nhà tuyển dụng sẽ xem bạn là không thực tế.
Nếu bạn chưa chắc chắn, hãy hỏi lại
Nếu nhà tuyển dụng hỏi về lương trước khi bạn kịp chuẩn bị, bạn có thể nói: "Tôi muốn hiểu rõ hơn về trách nhiệm công việc và quy mô công ty trước khi đề xuất mức lương phù hợp. Bạn có thể chia sẻ mức lương mà công ty kỳ vọng không?" Cách hỏi này là lịch sự và cho thấy bạn tư duy logic.
Không có gì ngại ngùng khi nói bạn cần thêm thông tin để đưa ra con số hợp lý. Nhà tuyển dụng thường sẽ cho biết khoảng lương mà họ chuẩn bị, và bạn có thể đàm phán dựa trên đó.
Cách kiểm chứng mức lương thị trường
Để tự mình kiểm chứng, bạn có thể:
- Xem tin tuyển dụng cho vị trí tương tự trên các trang như Mạng Việc Làm, LinkedIn, hay các trang khác — nhiều tin sẽ ghi rõ mức lương.
- Hỏi những người đã từng làm ở công ty hoặc ngành đó về mức lương họ nhận, hoặc những người có cùng vị trí ở công ty khác.
- Tìm các bài viết hay báo cáo từ các tổ chức tư vấn nhân sự, hoặc các bộ phận HR của các hiệp hội ngành.
- Kiểm tra mức lương tối thiểu do pháp luật quy định cho vị trí bạn muốn — lương bạn đề xuất không nên thấp hơn mức này.
Những con số bạn tìm được từ nhiều nguồn sẽ giúp bạn có cái nhìn cân bằng về thị trường, thay vì chỉ dựa vào một hoặc hai tin tuyển dụng.
Để tiết kiệm thời gian nghiên cứu, bạn có thể sử dụng công cụ tra lương theo ngành và chức danh trên Mạng Việc Làm, nơi tổng hợp dữ liệu từ hàng nghìn bài tuyển dụng thực tế, giúp bạn nhanh chóng nắm được khoảng lương phổ biến cho vị trí mà bạn theo đuổi.
Câu hỏi thường gặp
Nếu nhà tuyển dụng hỏi lương hiện tại, tôi có bắt buộc phải trả lời không?
Bạn không có bắt buộc phải tiết lộ lương hiện tại, đặc biệt là ở những nước có luật bảo vệ quyền riêng tư nhân viên. Bạn có thể nói "Tôi muốn tập trung vào giá trị tôi có thể mang lại cho công ty này, chứ không phải so sánh với công việc cũ." Tuy nhiên, ở một số công ty, họ có thể yêu cầu giấy tờ xác nhận lương trước khi quyết định thuê bạn.
Nên trả lời mức lương khi nộp hồ sơ hay chờ phỏng vấn mới trả lời?
Nếu mẫu đơn xin việc yêu cầu bạn điền mức lương mong muốn, hãy điền một khoảng hợp lý thay vì để trống. Để trống có thể khiến hồ sơ bị bỏ qua. Tuy nhiên, bạn có thể viết "Tuỳ vào công việc cụ thể" hoặc "Mở để thương lượng" nếu mẫu cho phép.
Tôi nên giảm giá nếu công ty nói ngân sách hạn chế không?
Trước tiên, hãy hiểu rõ lý do ngân sách bị giới hạn. Nếu đó là do tình hình kinh doanh của công ty hay vị trí là mới, bạn có thể thương lượng các lợi ích khác như thưởng, học tập, hoặc cơ hội thăng tiến sớm. Tuy nhiên, đừng tự ý giảm giá quá nhiều — nó sẽ khó để bạn xin tăng lương sau này.
Có nên nêu số liệu quá cao để có "mấu chốt" để thương lượng không?
Cách này thường không hiệu quả và có thể làm bạn mất điểm. Nhà tuyển dụng sẽ thấy bạn không thực tế hoặc đang thử "chơi trò" với họ. Hãy nêu một con số mà bạn sẵn sàng bảo vệ và giải thích lý do.
Sau khi nhận việc, tôi có thể xin tăng lương ngay không?
Không nên xin tăng lương ngay khi vừa bắt đầu. Hãy chứng minh giá trị của bạn trong ít nhất 3–6 tháng, sau đó xin cuộc gặp với sếp để thảo luận về lương dựa trên hiệu suất của bạn.
