Bạn gửi CV. Trước khi gọi cho bạn, nhiều người tuyển dụng làm một việc rất đơn giản: gõ tên bạn lên mạng.
Thứ họ tìm thấy không nằm trong CV, không do bạn viết, và phần lớn ứng viên chưa bao giờ tự xem nó trông thế nào.
Tin tốt: bạn kiểm soát được nhiều hơn mình nghĩ, và việc dọn dẹp thường mất đúng một buổi.
Họ tìm gì
Không phải để soi mói. Với phần lớn người tuyển dụng, mục đích rất hẹp:
- Xác nhận bạn là người có thật, thông tin trong CV khớp với thực tế
- Xem cách bạn thể hiện ở nơi công cộng — vì đó là dự báo về cách bạn đại diện cho công ty họ
- Tìm dấu hiệu bất thường — mâu thuẫn với điều bạn khai, hoặc nội dung gây lo ngại
Nghĩa là họ không tìm điều hoàn hảo. Họ tìm sự nhất quán và không có gì đáng lo.
Tự kiểm trong mười lăm phút
- Gõ tên bạn trên công cụ tìm kiếm, ở chế độ ẩn danh để không bị ảnh hưởng bởi lịch sử của chính bạn
- Gõ tên kèm tên thành phố, và tên kèm tên công ty cũ
- Tìm hình ảnh theo tên bạn
- Mở trang cá nhân của bạn ở chế độ người lạ — nhiều nền tảng có chức năng xem trước ở góc nhìn công khai
- Ghi lại những gì bạn thấy trong ba trang kết quả đầu
Bước 4 là bước cho nhiều thông tin nhất. Rất nhiều người tưởng trang của mình đang ở chế độ riêng tư, trong khi ảnh đại diện, ảnh bìa và một số bài viết vẫn công khai.
Năm thứ nên dọn hoặc đặt lại
1. Địa chỉ email
Đây là thứ dễ sửa nhất và ảnh hưởng ngay dòng đầu tiên. Dùng địa chỉ nghiêm túc gồm tên bạn, thay vì biệt danh từ thời đi học.
2. Ảnh đại diện
Không cần ảnh chụp chuyên nghiệp. Chỉ cần rõ mặt, ánh sáng đủ, và phù hợp với ngành bạn làm.
3. Nội dung công khai gây lo ngại
Nhóm này gồm những thứ khá cụ thể:
- Nói xấu công ty cũ, đồng nghiệp cũ, khách hàng cũ
- Chia sẻ thông tin nội bộ của nơi từng làm
- Nội dung xúc phạm người khác
- Tranh cãi công khai với lời lẽ nặng nề
Mục đầu và mục hai đáng chú ý nhất. Người tuyển dụng nhìn thấy bạn nói xấu nơi cũ sẽ nghĩ ngay tới ngày bạn nói về họ — cùng logic như trong buổi phỏng vấn.
4. Thông tin cá nhân lộ quá mức
Đây là phần về an toàn của chính bạn, không phải về ấn tượng:
- Số căn cước, ảnh chụp giấy tờ tuỳ thân
- Địa chỉ nhà cụ thể
- Ảnh vé máy bay, ảnh có thông tin ngân hàng
- Lịch trình chi tiết cho biết khi nào nhà không có ai
Nhóm này nên gỡ bất kể bạn có đang tìm việc hay không.
5. Thông tin mâu thuẫn với CV
Thời gian làm việc, chức danh, tên công ty ghi ở nơi khác mà lệch với CV. Không cần cố ý gian dối mới có mâu thuẫn — thường chỉ là hồ sơ cũ chưa cập nhật.
Nhưng người đọc không biết điều đó, và mâu thuẫn về dữ kiện là thứ gây nghi ngờ nhanh nhất.
Đặt lại chế độ riêng tư — không cần xoá hết
Bạn không cần biến mất khỏi mạng. Cách thực dụng là tách hai lớp:
- Lớp công khai: giữ ở mức trung tính và nhất quán với hồ sơ nghề nghiệp của bạn
- Lớp riêng tư: đời sống cá nhân, để ở chế độ chỉ bạn bè
Vài việc cụ thể: rà lại quyền xem của các bài cũ theo lô, kiểm ai được xem danh sách bạn bè, kiểm ai được xem bài bạn được gắn thẻ, và bật duyệt trước khi bài gắn thẻ hiện lên trang của bạn.
Xây phần tích cực — quan trọng hơn phần dọn
Dọn dẹp chỉ tránh được điểm trừ. Phần cộng đến từ việc có thứ đáng tìm thấy.
- Một hồ sơ nghề nghiệp đầy đủ và cập nhật, khớp với CV về mốc thời gian và chức danh
- Sản phẩm của bạn nếu nghề cho phép trưng ra: bài viết, thiết kế, dự án, kênh nội dung
- Ghi nhận từ người từng làm cùng
Với người trái ngành hoặc chưa có kinh nghiệm, phần này có giá trị đặc biệt lớn — nó là bằng chứng bạn tự làm được điều gì đó, thứ mạnh nhất trong hồ sơ của người mới. Xem bài CV khi chưa có kinh nghiệm.
Nếu có thứ xấu mà bạn không gỡ được
Có những nội dung do người khác đăng, hoặc đã lan ra ngoài tầm kiểm soát của bạn.
- Đề nghị người đăng gỡ, một cách lịch sự
- Dùng công cụ báo cáo của nền tảng nếu nội dung vi phạm quy định của họ
- Xây phần tích cực để nó chiếm chỗ trong kết quả tìm kiếm
- Chuẩn bị một câu trả lời ngắn nếu bị hỏi trực tiếp — thẳng, không né, không dài dòng
Điểm 4 đáng chuẩn bị trước. Bị hỏi bất ngờ và ấp úng gây ấn tượng xấu hơn nhiều so với chính nội dung đó.
Một lưu ý cho phía nhà tuyển dụng
Việc tìm hiểu công khai về ứng viên là bình thường, nhưng nên giữ trong phạm vi liên quan tới công việc.
Quyết định tuyển dụng dựa trên đời sống riêng, quan điểm cá nhân hay hoàn cảnh gia đình của ứng viên vừa không công bằng vừa dễ dẫn tới việc bỏ lỡ người phù hợp. Cách đánh giá năng lực thật nằm ở bài phỏng vấn ứng viên.
Danh sách làm trong một buổi
- Tự tìm tên mình, ghi lại kết quả
- Đổi địa chỉ email nếu cần
- Đổi ảnh đại diện
- Rà quyền riêng tư của các bài cũ
- Gỡ thông tin cá nhân nhạy cảm
- Cập nhật hồ sơ nghề nghiệp cho khớp CV
- Kiểm lại bằng cách xem ở chế độ người lạ
Bảy việc, một buổi, và bạn không phải lo về phần này nữa cho tới lần cập nhật sau.
Phần CV và thư ứng tuyển nằm ở bài nhà tuyển dụng đọc CV trong bao lâu và thư ứng tuyển.
Hỏi đáp
Có nên khoá hết trang cá nhân không?
Không cần. Một hồ sơ hoàn toàn trống đôi khi cũng gây thắc mắc. Cách hợp lý là giữ lớp công khai trung tính và để phần đời sống riêng ở chế độ bạn bè.
Nhà tuyển dụng có được xem trang cá nhân của tôi không?
Những gì bạn để công khai thì ai cũng xem được. Đó chính là lý do việc rà lại chế độ riêng tư quan trọng hơn việc lo lắng về nó.
Ảnh cũ từ nhiều năm trước có ảnh hưởng không?
Ít khi, nếu nó chỉ là ảnh đời thường. Điều đáng dọn là nhóm nội dung gây lo ngại và nhóm thông tin cá nhân nhạy cảm, không phải mọi ảnh cũ.
Nghề của tôi không cần hồ sơ trực tuyến thì sao?
Vẫn nên làm phần dọn dẹp, vì nó không mất gì. Phần xây dựng thì tuỳ ngành — với nhiều công việc, quan hệ thực tế và giới thiệu vẫn là kênh hiệu quả hơn hẳn.
